75 platen die je zeker nog moet horen voor Graspop eindelijk begint, deel 1 (1969-1985)

1649

Als alles goed gaat is het op 17 juni eindelijk tijd voor de vijfentwintigste editie van de Graspop Metal Meeting. Om tot dan de tijd te doden met een overdosis heavy metal music zijn hier 75 platen van artiesten op de affiche die je zeker nog moet horen voor de poorten naar de weide weer opengaan.

Meteen meeluisteren tijdens het lezen?
Check de ‘Graspop 75’ lijst op Spotify!

1. Deep Purple (1969)

Het eerste en oudste album op deze chronologische lijst (meer dan 50 jaar oud!) is niet bij alle fans even populair, want de band – in zijn eerste incarnatie, met zanger Rod Evans en Nick Simper op bas – lijkt hier nog op zoek naar de onweerstaanbare mix van metal en progrock die op het volgende album pas echt in de plooi viel. De plaat met de in de VS toen erg omstreden Jeroen Bosch-cover had in 1969 ook weinig succes. Maar voor wie niet bang is van een beetje jazz of een streepje klavecimbel is dit album een behoorlijk intrigerende trip.

Live-klassiekers: Toegegeven, de kans dat de band één van deze songs live speelt is quasi nihil. Daarvoor moet u naar een concert van Nick Simper gaan kijken, maar warm aanbevolen is dat niet.

Line-up: Rod Evans, Ritchie Blackmore, Nick Simper, Jon Lord, Ian Paice. (Van deze line-up zal enkel drummer Ian Paice er op Graspop hopelijk weer bij zijn. Daarom staat zijn naam hier in het vet.)

2. Deep Purple – In Rock (1970)

De in de rotsen uitgehouwen tronies op de cover zijn symbolisch: op deze plaat kreeg de band een gezicht, niet alleen vanwege de intrede van zijn klassieke line-up, maar ook en vooral door de muziek. Halverwege zijn er tien minuten voorbehouden voor het epische ‘Child in Time’, dat iedereen kent uit de tijdloze eindejaarslijstjes, een song die de 75-jarige Ian Gillan vandaag helaas niet meer kan zingen (hoe zou u zelf zijn?). Maar het is eerder het uitgelaten ‘Speed King’ dat de toon zet.

Live-klassiekers: ‘Speed King’, ‘Into the Fire’, ‘Bloodsucker’

Line-up: Ian Gillan, Ritchie Blackmore, Roger Glover, Jon Lord, Ian Paice

- Oproep -

Geef je op om te werken op festivals

Achter de bar op Zwarte Cross, tickets scannen op DGTL of de kassa bedienen op Down The Rabbit Hole? Schrijf je in via Festileaks en werk komende zomer op de leukste festivals van Nederland!

3. Deep Purple – Fireball (1971)

De door rozig sterrenstof omgeven vuurbal op de cover van de derde studioplaat van de band in drie jaar tijd illustreert niet alleen de stijle opgang in populariteit die Deep Purple in deze periode doormaakte, maar ook dat er af en toe gelachen mag worden. ‘Strange Kind of Woman’ en ‘Anyone’s Daughter’ zijn weinig heldhaftige verhalen over mannen op zoek naar een lief, en in het geestige ‘No One Came’ bezingt Gillan de deels autobiografische lotgevallen van een popster zonder succes.

Live-klassiekers: ‘Strange Kind of Woman’, ‘Fireball’, ‘No One Came’

Line-up: Ian Gillan, Ritchie Blackmore, Roger Glover, Jon Lord, Ian Paice

4. Deep Purple – Machine Head (1972)

Gitarist Richie Blackmore, inmiddels al enkele jaren met pensioen, verkeert op dit album in absolute bloedvorm. In ‘Smoke on the Water’ transformeert hij met een eenvoudige maar geniale gitaarriff de weinig swingende strofen over een brand in een concertzaal langs het meer van Genève tot een onvergetelijke hardrockklassieker. En met afsluiter ‘Space Truckin’’ veroorzaakte hij naar verluidt hoogstpersoonlijk het gat in de ozonlaag. Nog voor het laatste akkoord is weggestorven wil je deze plaat al helemaal opnieuw horen.

Live-klassiekers: ‘Smoke on the Water’, ‘Highway Star’, ‘Lazy’

Line-up: Ian Gillan, Ritchie Blackmore, Roger Glover, Jon Lord, Ian Paice

5. Deep Purple – Burn (1974)

Ook bij dit album geldt de disclaimer dat van de toenmalige line-up vandaag alleen drummer Ian Paice nog meedoet. Ian Gillan werd na enkele kletterende ruzies aan de deur gezet en vervangen door twee nieuwe zangers, David Coverdale en Glenn Hughes. Die deden dat eigenlijk uitstekend, en Blackmore levert nog steeds de gitaarriffs, dus het zou zonde zijn om deze plaat over te slaan: Paice is indrukwekkend op de openende titeltrack, en ook de twee volgende songs zijn van de allerbeste die de band ooit opnam.

Live-klassiekers: ook van deze plaat zal u live hoogstwaarschijnlijk niets te horen krijgen, toch niet van Deep Purple. Maar David Coverdale, nu de zanger van Whitesnake, zingt ‘Mistreated’ nog vaak.

Line-up: David Coverdale, Ritchie Blackmore, Glenn Hughes, Jon Lord, Ian Paice

6. Aerosmith – Get Your Wings (1974)

Op zijn tweede plaat vond Aerosmith met de hulp van producer Jack Douglas een eigen geluid. Dat bevatte nog steeds een grote schep Stones en een flinke slok Zeppelin, maar dan met een dosis decadentie die in deze periode blijkbaar ook voor jonge bands al voor het oprapen lag. ‘Lord of the Thighs’ Steven Tyler geeft zijn innerlijke sleazeball vrij spel, maar maakt ook indruk met het grungy ‘Seasons of Wither’, geschreven onder invloed van kalmeerpillen op een koude winterochtend.

Live-klassiekers: ‘Same Old Song and Dance’, ‘Lord of the Thighs’, ‘Seasons of Wither’

Line-up: Steven Tyler, Joe Perry, Brad Whitford, Tony Hamilton, Joey Kramer

7. Aerosmith – Toys in the Attic (1975)

Je mag er niet aan denken welke toys de heren van Aerosmith in de seventies op zolder bewaarden. Kinderspeelgoed zal het allicht niet geweest zijn, want Steven Tyler’s teksten zijn hier weer net zo smerig als Joe Perry’s gitaarriffs – de twee gingen destijds niet voor niets door het leven als de ‘Toxic Twins’. De kids vonden deze vuile manieren echter zeer inspirerend. Enkele van hen vormden in de jaren tachtig het raprocktrio Run-D.M.C., en namen samen met Aerosmith een nieuwe versie op van de protorapsong ‘Walk This Way’.

Live-klassiekers: ‘Walk This Way’, ‘Sweet Emotion’, ‘Toys in the Attic’

Line-up: Steven Tyler, Joe Perry, Brad Whitford, Tony Hamilton, Joey Kramer

8. Aerosmith – Rocks (1976)

‘Rocks’ bevatte misschien minder hits dan ‘Toys in the Attic’, maar maakt dankzij een rauwere klank zijn naam helemaal waar. Dit was de laatste echt goede plaat voor de excessieve levensstijl van de band zijn tol gingen eisen, maar hier hadden ze er duidelijk nog plezier in. Af en toe krijgt de hijgende hardrock een scheut funk of een streepje country mee, maar pas bij de afsluitende ballad komt het beest echt tot rust. De elfjarige Slash – de stergitarist van Guns N’ Roses – besloot na het horen van deze plaat om zelf gitaar te leren spelen.

Live-klassiekers: ‘Last Child’, ‘Back in the Saddle’, ‘Rats in the Cellar’

Line-up: Steven Tyler, Joe Perry, Brad Whitford, Tony Hamilton, Joey Kramer

9. Judas Priest – Stained Class (1978)

De plaat waarop hogepriester Rob Halford en de zijnen hun hardrock definitief in heavy metal omtoverden. De Britse stamvader van de metal en zijn ontketende band verkopen het genre hier een enorme dreun die je niet alleen zal horen nazinderen op de platen van Iron Maiden en Metallica, maar zelfs bij je favoriete thrash- en speedmetalbands. De teksten zijn aardedonker, van de morbide ballade ‘Beyond the Realms of Death’ tot ‘Savage’, dat de kolonisten als de echte wilden aanduidt.

Live-klassiekers: ‘Beyond the Realms of Death’, ‘Exciter’, ‘Saints in Hell’

Line-up: Rob Halford, K.K. Downing, Glenn Tipton, Ian Hill, Les Binks

10. Judas Priest – Killing Machine (1978)

Nauwelijks zes maanden later sloeg de moordmachine alweer aan, al was de Amerikaanse titel ‘Hell Bent for Leather’ waarschijnlijk beter gekozen. Halford, pionier van de nog steeds alomtegenwoordige, met metaal bezette leren ‘metaloutfits’ waarvan enkel ingewijden destijds beseften dat ze in de gay fetish scene ontstaan waren, leidde de veelal nietsvermoedende metalfans al op openingstrack ‘Delivering the Goods’ de verborgen wereld van de BDSM binnen: ‘Rock them boys, crack that whip strap mean!’

Live-klassiekers: ‘Hell Bent for Leather’, ‘Running Wild’, ‘Delivering the Goods’

Line-up: Rob Halford, K.K. Downing, Glenn Tipton, Ian Hill, Les Binks

11. Judas Priest – British Steel (1980)

Op ‘British Steel’ werd Judas Priest een stadiumband, met dank aan enkele ijzersterke songs waarop de zelfverklaarde ‘Metal Gods’ aansluiting zochten bij het ‘metal bro’-publiek. ‘United’ is zowaar een voetbalhymne, en ook ‘Breaking the Law’ en ‘Living After Midnight’ ruilen de groezelige schemerduisternis van de vorige plaat in voor soms nogal bezopen spierballengerol. ‘Don’t Have to Be Old to Be Wise’ is een dieptepunt, maar wie doorbijt wordt beloond met de ‘The Rage’ en ‘Steeler’.

Live-klassiekers: ‘Breaking the Law’, ‘Living After Midnight’, ‘Metal Gods’

Line-up: Rob Halford, K.K. Downing, Glenn Tipton, Ian Hill, Dave Holland

12. Killing Joke (1980)

Metal kan je dit bezwaarlijk noemen, maar metalig was de kregelige postpunk van Killing Joke zeker. Hun hardvochtige debuutplaat was niet bepaald een hit, maar de strakke ritmes en snauwende vocalen bleken wel zeer invloedrijk. Ze inspireerden niet alleen industrialbands als Ministry en Nine Inch Nails, maar ook heel wat hardcorepunkers en zelfs Metallica, die enkele jaren later ‘The Wait’ coverden. De synths zijn niet allemaal even mooi oud geworden, maar aan kracht heeft de plaat niets ingeboet.

Live-klassiekers: ‘The Wait’, ‘Wardance’, ‘Requiem’

Line-up: Jaz Coleman, Geordie Walker, Youth, Paul Ferguson

13. The Michael Schenker Group (1980)

De Duitse gitaarvirtuoos Michael Schenker werd bekend door zijn stormachtige doortocht bij UFO (check het live-album ‘Strangers in the Night’) en The Scorpions (check ‘Lovedrive’). Door zijn divagedrag werd hij bij beide bands al snel de deur gewezen, en dus begon hij in 1980 maar zijn eigen groep, waarin hij helemaal zijn zin mocht doen. Dat resulteert in de nodige bombastische uitspattingen en het hoogst eigenaardige ‘Cry for the Nations’, maar ook in uitstekend spul als ‘Armed and Ready’.

Live-klassiekers: ‘Armed and Ready’, ‘Into the Arena’, ‘Victim of Illusion’

Line-up: Michael Schenker, Gary Barden, Don Airey, Mo Foster, Simon Phillips

14. Saxon – Wheels of Steel (1980)

In het kielzog van Judas Priest verscheen in 1980 ook Saxon aan de horizon, die in twee jaar tijd drie albums uitbrachten die de band veertig jaar later nog steeds een mooie podiumplaats opleveren op veel grote metalfestivals. Met ‘Motorcycle Man’ en ‘Wheels of Steel’ veroverden ze wereldwijd de harten van headbangende bikers, waarvan er tijdens het jakkerende ‘Freeway Mad’ mogelijk al een paar verongelukt zijn. ‘747’ was dan weer geïnspireerd door een stroompanne die vliegtuigen verplicht in de lucht hield.

Live-klassiekers: ‘Wheels of Steel’, ‘Motorcycle Man’, ‘747 (Strangers in the Night)’

Line-up: Bill Byford, Paul Quinn, Graham Oliver, Steve Dawson, Pete Gill

15. Saxon – Strong Arm of the Law (1980)

Zes maanden later had Saxon al een nieuwe plaat klaar, ditmaal deels geïnspireerd door een aanvaring met de arm der wet in de VS. Gelukkig hadden die agenten het nummer ‘Dallas 1 PM’ over de moord op JFK toen nog niet gehoord. In Engeland mocht de band in 1980 touren met Motörhead, wat mogelijk verklaart dat de motor hier soms zo sterk op hol slaat dat hun ‘Heavy Metal Thunder’ bijna in thrash transformeert. Wat de destijds al 29-jarige zanger bij de ‘Sixth Form Girls’ te zoeken had zal wellicht altijd een raadsel blijven.

Live-klassiekers: ‘Strong Arm of the Law’, ‘Heavy Metal Thunder’, ‘Dallas 1 PM’

Line-up: Bill Byford, Paul Quinn, Graham Oliver, Steve Dawson, Pete Gill

16. Saxon – Denim and Leather (1981)

Driemaal is scheepsrecht, en dus was het met ‘Denim and Leather’ eind 1981 alweer prijs voor Saxon, die dit straffe trio van doorbraakplaten nadien nooit meer zouden overtreffen. Bill Byford bekent zijn liefde aan de metalsubcultuur op ‘Denim and Leather’ en aan een blijkbaar onweerstaanbare trein op ‘Princess of the Night’, maar vooral tijdens ‘And the Bands Played On’, over het optreden van de band op het Donington Monsters of Rock Festival, moeten festivalfans die benieuwd zijn naar de rest van de line-up de oren spitsen.

Live-klassiekers: ‘Princess of the Night’, ‘Denim and Leather’, ‘And the Bands Played On’

Line-up: Bill Byford, Paul Quinn, Graham Oliver, Steve Dawson, Pete Gill

17. Foreigner – 4 (1981)

De vierde langspeler van Foreigner werd opgenomen met de producer van AC/DC’s ‘Back in Black’, maar hardrock zouden we dit niet durven noemen. De allergrootste hits staan bovendien op andere albums, maar eigenlijk is dit hun beste plaat. Wedden dat ‘Juke Box Hero’ en zelfs de powerballad ‘Waiting for a Girl Like You’ op Graspop even enthousiast onthaald zullen worden als ‘Cold As Ice’? De uitstekende leadzanger Lou Gramm is er helaas al jaren niet meer bij, dus zal mastermind Mick Jones alleen moeten zingen.

Live-klassiekers: ‘Juke Box Hero’, ‘Urgent’, ‘Waiting for a Girl Like You’

Line-up: Lou Gramm, Mick Jones, Rick Wills, Dennis Elliott

18. Suicidal Tendencies (1983)

De bandnaam doet het niet meteen vermoeden, maar de door razende gitaren begeleide lyrics van Mike ‘Cyko Miko’ Muir zijn bij momenten best geestig, zelfs al zingt hij over zelfmoordneigingen, gedwongen opnames of, op ‘I Saw Your Mommy’, de aanblik van je vermoorde moeder in het riool. De song ‘Institutionalized’ vatte blijkbaar goed de tijdsgeest, want het was één van de eerste hardcorepunksongs die regelmatig op MTV kwam. Het nummer belandde ook op de soundtrack van de cultfilm ‘Repo Man’.

Live-klassiekers: ‘Subliminal’, ‘I Saw Your Mommy’, ‘Institutionalized’

Line-up: Mike Muir, Grant Estes, Louiche Mayorga, Amery Smith

19. Mercyful Fate – Don’t Break the Oath (1984)

Zanger Kim Bendix Petersen (beter bekend als King Diamond) kon je de afgelopen jaren al enkele keren aanschouwen op Graspop, maar zijn oude blackmetalband Mercyful Fate stond al sinds 1999 op non-actief. De comeback van deze gedoemde Denen is dus iets om naar uit te kijken, en hoewel ze terugkeren met de line-up uit ‘99 hopen we dat ze meer songs zullen spelen van deze heerlijk theatrale oude plaat dan ongeïnspireerd spul uit de late jaren negentig. Moge het noodlot ons genadig zijn.

Live-klassiekers: ‘Come to the Sabbath’, ‘A Dangerous Meeting’, ‘The Oath’

Line-up: King Diamond, Hank Shermann, Michael Denner, Timi Hansen, Kim Ruzz

20. Killing Joke – Night Time (1985)

De nieuwe incarnatie van Killing Joke die midden jaren tachtig de kop opstak – zij het met grotendeels dezelfde bandleden – klonk heel wat toegankelijker, en haalde zowaar bijna de top tien van de Britse hitlijsten. Deze nieuwe wending leverde later in de jaren tachtig enkele erg beroerde platen op, maar de songs op dit album vinden vaak perfect het midden tussen popanthem en teringherrie. ‘Eighties’ klinkt u vast bekend in de oren, want Nirvana ging in ‘Come As You Are’ schaamteloos aan de haal met een wel zeer gelijkaardige gitaarriff.

Live-klassiekers: ‘Eighties’, ‘Love Like Blood’, ‘Kings and Queens’

Line-up: Jaz Coleman, Geordie Walker, Paul Raven, Paul Ferguson

Ben ik hier een plaat vergeten die er volgens jou absoluut nog bij moet? Stuur een mail met je beste argumenten naar tim@festileaks.com, en wie weet wordt ze alsnog vermeld in een latere aflevering van deze lijst!
Behalve over Belgische festivals schrijf ik ook over ongewone festivalacts in andere landen en over festivals die zich specialiseren in eigenaardige genres.

Geld verdienen op festivals?

Achter de bar op Zwarte Cross, tickets scannen op Concert at Sea of de kassa bedienen op Down The Rabbit Hole? Schrijf je in via Festileaks en werk komende zomer op de leukste festivals van Nederland!