Lowlands is een breed festival met muziek, theater, kunst en nog veel meer. Zoals.. een wetenschapsprogramma! Festileaks dompelt zich dit jaar onder in Lowlands Science en is proefkonijn voor verschillende onderzoeken.
Tussen de Alpha en Lake Lowlands, aan de zijkant van het terrein, vind je Lowlands Science. De plek waar je op Lowlands 2026 spelenderwijs dingen kunt leren en je steentje bij kunt dragen aan onderzoeken. En dat is vrij uniek op een festival, zo schrijft ook gerenommeerd wetenschapsblad Nature. Reden genoeg voor ons om er eens polshoogte te nemen en proefkonijn te zijn voor de wetenschap. En we kunnen direct al zeggen: ga daar ook eens kijken!
Antarctica op Lowlands
We beginnen op Antarctica. ‘He, wat?’ horen we je denken. Antarctica is ver weg. Maar, zo benadrukt dit onderzoek, niet zó ver weg. Snowlands, van Rijksuniversiteit Groningen, is een VR-ervaring van een Antarctica expeditie. Onderzoekers Silpa Saila Kar en Linda Steg willen “onderzoeken hoe een virtuele realiteit (VR)-ervaring van Antarctica de gedachten, gevoelens en intenties van deelnemers met betrekking tot milieubescherming beïnvloedt. De resultaten zullen bijdragen aan een beter begrip van hoe meeslepende ervaringen meer betrokkenheid bij milieubescherming kunnen bevorderen.”
Na het invullen van een formulier nemen we plaats in een koude container, waar we uitleg krijgen over de ervaring en een introductievideo bekijken. Met het opzetten van onze VR-bril en koptelefoon stappen we op een ijsbreker die naar Antarctica vaart. De prachtige omgeving laat de schoonheid en kwetsbaarheid van het gebied zien. De begeleidster van de VR-ervaring vertelt wat onze acties hier betekenen voor klimaatverandering daar en hoe dat weer terugkaatst naar hier.
De ijsbreker brengt ons naar onderzoeksstation Almirante Brown, van waaruit we op expeditie gaan naar een weerstation waar metingen worden uitgevoerd. Ondertussen horen we over de gevolgen van de opwarming van de aarde en het smelten van de ijsplaten, zoals het Larsen ijsplateau. Het smelten van al het ijs van Antarctica zou een zeespiegelstijging van 60 meter opleveren!
Een slachtoffer dat nu al duidelijk zichtbaar is, is de keizerspinguïn. Onze expeditie brengt ons naar een kolonie van die pinguïns met kuikens. Op jonge leeftijd is de vacht van de kuikens van de keizerspinguïns nog niet waterdicht, waardoor ze komen te overlijden door het toedoen van smeltwater en regen. Een schrijnend voorbeeld van de gevolgen van menselijke acties. De VR-ervaring is dan ook een onderzoek naar de bereidheid van mensen om hun levensstijl te veranderen en zo klimaatverandering tegen te gaan.
Als aandenken aan de expeditie krijgen we een foto mee, gemaakt op Antarctica.
Take the red pill
Van de vrieskou naar de hitte. Het KNMI en TNO meten gezamenlijk op Lowlands de kerntemperatuur van bezoekers en wat veranderende omstandigheden met die kerntemperatuur doen. Het onderzoek ‘Hoe heet ben jij?’ onderzoekt hoe festivalgangers reageren op hitte (en kou). De link met klimaatverandering is snel weer gelegd. Een doel is dan ook: ”werken aan betere adviezen voor warme periodes. Denk aan hittegolven, drukke evenementen of werkomstandigheden. Samen zorgen we dat mensen ook bij hoge temperaturen veilig en gezond blijven.”
Belangrijke term daarbij is ‘hittekracht‘: ”een nieuwe index in de KNMI-app die laat zien hoe zwaar de hitte kan aanvoelen. Hittekracht combineert vier elementen in één getal: temperatuur, luchtvochtigheid, wind en zonnestraling.” Het onderzoek meet wat die hittekracht doet met de kerntemperatuur van de Lowlands bezoeker.
Dat wordt gemeten middels een pil. Proefkonijnen als we zijn, nemen we gedwee de rode pil in (wederom na het ondertekenen van wat formulieren). De pil meet iedere halve minuut de kerntemperatuur van de proefpersoon. Middels een QR-code komen we op onze eigen omgeving op de speciaal hiervoor ingerichte website waar we zelf context kunnen geven bij de metingen. Bijvoorbeeld waar we op dat moment zijn, wat we aan het doen zijn, wat we aan hebben, hoeveel we hebben gedronken en hoe warm we het hebben.
KNMI en TNO verzamelen deze gegevens van alle proefpersonen en kunnen zo zien wat de omstandigheden op een festival doen met de kerntemperatuur van de bezoeker. Nog nooit eerder is er een onderzoek in deze setting op zo’n grote schaal uitgevoerd. Wie weet zijn de resultaten de basis voor nieuwe adviezen bij hoge temperaturen, dus ga vooral langs, neem een pil en draag je steentje bij.
Er is nog meer op Lowlands Science
Buiten deze twee uitgelichte onderzoeken is er nog veel meer te zien en doen op Lowlands Science. Zo kun je naar het wetenschapscafé, een parcours lopen en bewijzen dat je de beste crimineel bent, meedoen aan stress roulette, kennismaken met cluebots, naar de kapper en haar doneren, of onderzoeken hoe jouw brein reageert op al die prikkels die een festival met zich meebrengt.
Houd voor meer Lowlands updates onze Lowlands-feed op de homepage in de gaten!
Lowlands 2026
