In de afgelopen jaren voeren steeds meer Europese landen strenge maatregelen in om gokreclame en de invloed van gokbedrijven op publieke evenementen terug te dringen. Ook voor de festivalsector brengt dit mogelijk veranderingen met zich mee. Hoe zullen zij hun sponsorstrategieën aanpassen en wat betekent dit voor de toekomst van evenementen in Europa?
Hoe gaan Europese landen om met gokreclame?
Het Europees beleid omtrent gokreclame verschilt per land omdat gokregulering grotendeels nationaal wordt bepaald, zelfs binnen de EU.
- In België werd op 1 juli 2023 een breed verbod ingevoerd op gokreclame: televisie, radio, bioscoop, drukwerk, social media en reclame in openbare ruimtes vielen onder de nieuwe regels. De Belgische wetgeving definieert ‘reclame’ heel ruim: ook het tonen van een logo of merknaam van een gokbedrijf valt eronder.
- Ook in Nederland geldt sinds 1 juli 2023 een verbod op ongerichte gokreclame via grote mediakanalen; vanaf 1 juli 2024 werd ook sponsoring van evenementen en programma’s verboden, en vanaf 1 juli 2025 geldt een verbod op sponsoring door online gokaanbieders in de sportsector.
- In Spanje is reclame toegestaan, maar met restricties: zo mogen Online Casino’s Buitenland zich niet richten op jongeren, moet verantwoord speeladvies zichtbaar zijn, en hebben reclameblokken limieten in duur en frequentie. In Italië is reclame enkel online toegestaan, maar ook daar worden de beperkingen flink uitgebreid, vooral wat betreft influencermarketing.
De mogelijkheid voor gokbedrijven om zich zichtbaar te profileren via evenementen wordt dus steeds meer beperkt.
Waarom wordt gokreclame niet langer toegelaten op festivals?
Festivals zoals Pinkpop trekken vaak een jong publiek, waaronder minderjarigen en jongvolwassenen, die gevoelig zijn voor verleidelijke marketing en impulsief gedrag. Als ze omringd worden door reclame voor kansspelen, kan dit de drempel verlagen om zelf te gaan gokken. Het constante blootstellen aan promoties, speciale aanbiedingen en glamoureuze beelden van winst, geven bovendien een vertekend beeld van de realiteit. Vooral tijdens festivals, waar sfeer, muziek en alcoholgebruik samenkomen, is de kans groter dat jongeren impulsieve beslissingen nemen. En daar wil de overheid de jongeren tegen beschermen.
Ook het maatschappelijke aspect speelt een rol. Gokken kan leiden tot financiële problemen, stress en sociale conflicten, niet alleen voor de speler, maar ook voor hun omgeving. Door gokreclame te beperken tijdens evenementen, probeert de overheid het normaliseren van gokken tegen te gaan en een gezonde cultuur rondom vrije tijd en entertainment te bevorderen. Voorstanders prijzen de regels als een noodzakelijke stap. Tegenstanders wijzen echter op de financiële schade voor cultuur en sport.
Wat zijn de gevolgen voor de organisatie?
Festivals leven voor een groot deel van sponsoring: merken betalen om zichtbaar te zijn via banners, podia, stages, merchandise, en online promotie. Traditiegetrouw behoorden gokbedrijven tot de “grote” adverteerders vanwege hun ruime budgetten. Het Tilburgse ‘Festival van het Levenslied’ had jarenlang Jack’s Casino als hoofdsponsor. De samenwerking was zo hecht dat het festival zelfs de naam ‘Jack’s Festival van het Levenslied’ droeg.
Nu sponsorbudgetten door gokbedrijven wegvallen, staan organisatoren voor de uitdaging om alternatieve inkomstenbronnen te vinden. Dat kan betekenen dat ticketprijzen stijgen, dat er meer focus komt op merchandising of dat andere, wellicht kleinere sponsors moeten worden gezocht. Voor veel evenementen wordt het een kwestie van creativiteit, vernieuwing en het vinden van alternatieve partners om de programmering en kwaliteit te behouden.
In plaats van te leunen op één of twee grote sponsors (waaronder gokbedrijven), zien we festivals die:
- meer kleinere merken aantrekken, vaak lokaal of regionaal
- samenwerken met non-profitorganisaties, maatschappelijke partners of merken die aansluiten bij het duurzame imago van het festival, zoals bijvoorbeeld het Belgische Paradise City Festival
- nieuwe verdienmodellen aanboren, zoals merchandising, premium ticketing, en community-initiatieven.
Mogelijk ontstaan er nieuwe samenwerkingen met tech-, gaming- of e-sport bedrijven die onder de radar blijven van de strikte regels rondom gokreclame. Internationale festivals of festivals in grensregio’s zullen dan weer te maken krijgen met verschillende wetgevingen, wat kan zorgen voor logistieke en juridische complexiteit.
Meer openheid naar het publiek toe
Steeds meer festivals kiezen ervoor om openlijk en expliciet te communiceren over hun sponsorbeleid. Transparantie staat hierbij centraal: bezoekers en partners moeten duidelijk kunnen zien welke sectoren wel of juist niet als sponsor worden geaccepteerd.
Organisatoren controleren zorgvuldig of potentiële sponsoren voldoen aan de relevante wet- en regelgeving in het land waar het evenement plaatsvindt. Op die manier proberen ze niet alleen hun reputatie te beschermen, maar ook een bijdrage te leveren aan een maatschappelijk verantwoorde festivalervaring voor hun bezoekers.
De dagen dat gokbedrijven automatisch grote festivalsponsors waren, liggen achter ons. Dat is enerzijds een uitdaging door de financiële druk, maar anderzijds ook een kans. Festivals kunnen zich positioneren als maatschappelijk verantwoord, minder afhankelijk van controversiële sectoren, en actiever inzetten op merken die beter resoneren met hun publiek.
Voor evenementenorganisatoren is het zaak om de regelgeving goed te begrijpen en nieuwe concepten te ontwikkelen. Wie dat doet, zal sterker uit deze fase komen. Wie blijft vasthouden aan het oude model, loopt het risico om in de problemen te komen.
