Na vier boordevolle festivaldagen clashen de herinneringen in ons hoofd. Maar deze tien dingen zullen ons sowieso nog lang bijblijven van Le Guess Who? 2026.
1. First row blues
De openingsavond van Le Guess Who? 2026 was meteen een voltreffer, met dank aan gastcurator Aja Monet, die de geest van het festival perfect wist te vatten in een heerlijk divers programma. Dat begon met de getormenteerde gedichten van de Palestijnse schrijver en poëet Mohammed el-Kurd, gevolgd door Soedanese seventiespop, experimentele jazzfunk en (daags nadien) Ghanese folk en de meeslepende sax van Shabaka Hutchings. Ook haar eigen set was een masterclass in hoe je met stem, bas en drums gedichten tot leven kan wekken op een podium, met één aanzienlijk pijnpunt: haar stem was voor het staande publiek in het hart van de Grote Zaal zeer moeilijk te horen, (onder meer?) bij gebrek aan speakers die die kant op wezen. Dat was niet de eerste keer op Le Guess Who? (en helaas heel wat andere festivals), dus bij deze: alstublieft lieve geluidsmensen, het kan best zijn dat het bij jullie daarboven allemaal prachtig klinkt, maar de fans op de eerste rijen willen hun favoriete artiest ook graag goed kunnen horen. Dit kan en moet echt beter.
2. Intiem
Wie op tijd gereserveerd had, kon gelukkig ook enkele keren helemaal vooraan zitten bij wel heel intieme concerten van artiesten die het hele idee van een performance op een podium voor een publiek nog het liefst overboord leken te willen gooien. Georgia Anne Muldrow, donderdag nog indrukwekkend energiek tijdens haar set met Harriet Tubman, deed het vrijdag met een klein groepje deelnemers op kussens op de vloer van Cloud 9 heel rustig aan met enkele analoge synths waarvan ze al zingend de frequenties verkende, in een soort collectieve bezinning bij het begin van de dag. Neosoulveteraan Cody ChesnuTT speelde en zong even later in dezelfde setting schetsen van oude en nieuwe songs, zoekend en proberend alsof hij helemaal alleen op zolder zat. Nadien kregen we in het bijna stikdonker twee keer de opnames van een nieuw project te horen, waarbij de tweede keer ook de teksten te zien waren. Prachtig dat Le Guess Who? artiesten ook dit soort performances gunt, en voor de mensen die erbij konden zijn, was dit vast ook een redelijk onvergetelijke ervaring.
3. Indie darlings
Rond het concert van de invloedrijke band A.R. Kane bestonden op voorhand nogal wat vraagtekens. We wisten dat Rudy Tambala als enige stichtende lid overbleef, en dat hij enkel een klarinettist meebracht. We vermoedden dat de vocalen achterwege zouden blijven, en de hits mogelijk ook. Maar kijk: de verrassend charmante en geestige Tambala had gewoon een microfoon bij, zong met zijn karakteristieke gebrek aan toonvastheid en timing niettemin de pannen van het Ekkodak, en kreeg met culthit ‘A Love from Outer Space’ uiteindelijk de hele tent aan het dansen.
4. Saaientist
We hadden zaterdag in een vast goed gevulde Jacobikerk kunnen gaan genieten van het concert van voormalig curator en publiekslieveling Grouper, maar sprongen daarentegen op de fiets richting KABUL à GoGo. Daar zou de befaamde dubproducer Scientist namelijk zijn in die kringen legendarische album Scientist Rids the World of the Evil Curse of the Vampires integraal uitvoeren, en dat leek een aanbod dat we geen tweede keer zouden krijgen. Groot was echter onze teleurstelling toen bleek dat Hopeton Brown enkele dagen na Halloween weinig of geen zin meer had in die plaat. We kennen het album niet uit het hoofd en hebben dus mogelijk enkele riddims gemist, maar behalve de nogal bekende vocalen ‘You are no good, you are no good, gyal, for the things you do in front of me.’ uit ‘Dance of the Vampires‘ hoorden we weinig of niets van Rids voorbijkomen, en geen enkele van de zo kenmerkende horrorsamples en -effecten. Deed de party vibe de man panikeren en besloot hij daarom om ‘Satta Massagana’, ‘Police in Helicopters’ en ‘Legalize It’ te draaien in plaats van de beloofde dubparels? Sorry, bredrin, but dis nuh wah mi come yah fi.
5. Dub be good to me
Dat is meteen de enige kritiek die je van ons zal horen op het 24 Hour Dub Event, want wat was dat een prachtig gecureerde, ontzettend goed uitgedraaide collectieve gebeurtenis. Het begon zaterdag om 16:00 met een gigantische houten xylofoon uit Oeganda van de Nakibembe Embaire Group, live van echo en effecten voorzien door dubproducer Mad Professor. Er waren een dozijn dj-sets die alle hoeken van het dubuniversum verkenden, van old school tot hypermodern, met een opvallend hoog aantal vrouwen achter de decks die stuk voor stuk ijzersterke sets speelden. Er was een enthousiast publiek van festivalgangers en mensen die speciaal hiervoor gekomen waren. Er waren twee mokerharde intermezzos van Kevin Martin, alias The Bug, die het haarscherpe soundsystem tot het uiterste dreven en de muren nog harder deden trillen dan ze al urenlang gedaan hadden. En aan het einde waren er de akoestische zang en drums van de traditionele Nyabinghi-groep Star David Connection en dan enkel en alleen nog de stem van dubpoëet Mutabaruka. Die kon nauwelijks geloven dat hem gevraagd was om zonder band de laatste drie kwartier vol te vertellen, en ons allemaal met de nodige ongezouten levenslessen huis- of Tivoliwaarts te sturen. Zo’n 24 uur lang evenement organiseren en bedenken is allesbehalve evident, maar het was een weergaloos succes. Big up di whole crew!
6. Non-stop
Wie dat wou kon na afloop van het Dub Event – of na de zondagse croissantjes – rechtstreeks naar Cloud 9 voor een andere performance van lange adem. Keniaan Joseph ‘KMRU‘ Kamaru en een spontaan wisselend collectief van andere behoorlijk bekende artiesten die iets met ambient hebben, maakten daar op de bovenste verdieping acht uur lang samen muziek, elk met hun eigen laptop en andere apparaten, sommigen ook aan de piano, op de drums of met hun eigen stem. Een timetable kwam daar niet aan te pas, er werd geen woord gezegd, zelfs nauwelijks non-verbaal gecommuniceerd. Mensen liepen het podium op en af, luisterden aandachtig, deden hun eigen ding, hoorden dat het goed was of stuurden zo nodig bij, en wanneer het even op was, namen ze een pauze. Simpeler kan eigenlijk niet, en tegelijk is het onwaarschijnlijk dat dit zo goed werkte. Een levend kunstwerk.
7. Dirty indeed
Le Guess Who? doet niet echt aan headliners, maar Dirty Three was door zijn positie als allerlaatste in de Grote Zaal natuurlijk wel als dusdanig gedoodverfd. Aanvoerder Warren Ellis kwam boordevol baldadigheid binnenwaaien – goudkleurige jas, grote zonnebril, roepen en tieren, vloeken en spuwen. Het zal hem vast aan zijn harige kreukelreet roesten, maar dat was niet echt de sfeer die we op dit ‘festival whose name currently escapes me‘ samen hadden opgebouwd de afgelopen dagen, en een ‘lange, saaie song’ die om te lachen dan maar ‘Indian Love Song‘ werd gedoopt was ook een nogal valse noot. De band speelde een soort achterstevoren concert, met eerst het grote lawaai waarmee veel jambands graag eindigen om dan gaandeweg tot rust te komen met onder meer een uitvoering van ‘Sea Above, Sky Below‘ die alsnog als een soort elegie voor het weekend kon dienen. Geen idee welke duivels de heren eerst dienden uit te drijven, maar dat had echt niet per se op het podium gehoefd.
8. Vinger van de pols
Le Guess Who? valt midden in de drukste concertweken van het najaar, en dat heeft voor- en nadelen. Veel artiesten zijn op tour, maar veel potentiële bezoekers hebben ook al veel andere plannen. Vanuit het perspectief van de enthousiaste concertganger was het festival zo’n tien jaar geleden de ideale gelegenheid om snel nog een dozijn artiesten van je verlanglijst binnen te harken. Dat is het naar ons gevoel de laatste jaren aanzienlijk minder. Veel indieacts met albums die de eindejaarlijstjes zullen halen, spelen voor, tijdens en na het festival op andere plaatsen. Dat is vast in belangrijke mate een bewuste keuze, om ruimte en budget te voorzien voor artiesten voor wie op andere podia geen plaats is, en dat is lovenswaardig. Toch zouden we het fijn vinden, mocht Le Guess Who? weer wat meer van allebei bieden: de scherpste acts van het moment én heel veel ander moois.
9. Waar voor je geld
Ook aan wie er niet veel andere concerttickets mee uitspaart, biedt Le Guess Who? echter waar voor je geld. Voor een spektakel zoals dat van flamencoartiest Yerai Cortés ben je in een schouwburg makkelijk 40 euro kwijt, en zo waren er elke dag tal van dingen te beleven die je anders een veelvoud zouden kosten van wat je voor een festivalticket moet ophoesten. Dat wil niet zeggen dat iedereen het zich zomaar kan veroorloven, uiteraard, en daar is het festival zich terdege van bewust. Vanaf volgend jaar zullen er dan ook mogelijkheden bijkomen voor wie er heel graag bij wil zijn, maar een dergelijk bedrag niet kan missen. Meer informatie komt later op de website.
10. Vive le vierdaagse
De organisatie heeft onlangs ook beloofd dat het festival in 2027 een vierdaagse zal blijven, na een ondervraging van het publiek hierover. We zouden dat plan hier volmondig willen ondersteunen, want trouwe festivalgangers weten inmiddels dat het als bezoeker even duurt om erin te komen. Donderdag en vrijdag wringt het vaak nog een beetje, al die bijzondere dingen door elkaar, en is de respons vanuit het publiek vaak nogal karig. ‘Het is toch een beetje minder dan vorig jaar,’ denk je dan. Maar Le Guess Who? heeft tijd nodig, en kijk: tegen zondag heeft het festival met zijn magische recept opnieuw een publiek gesmeed dat bijna overal voor open staat, artiesten met veel warmte en enthousiasme ontvangt, vrijuit danst en zingt en glimlacht en schouderklopjes uitdeelt, en maandagochtend met behoorlijk veel heimwee uit bed stapt. Vier dagen zijn dus zeer welkom. Vijf mag eventueel ook.
Hoe was Le Guess Who? 2026?
Le Guess Who? 2026
