Tot onze grote vreugde is het vorig jaar herrezen festival Jazz Middelheim in Antwerpen aan zijn 53ste editie toe. Deze 9 artiesten wil je daar echt niet missen.
1. Cécile McLorin Salvant
De 36-jarige Cécile McLorin Salvant is een fenomeen. In de afgelopen tien jaar bracht ze maar liefst vijf albums uit waarop ze haar stembanden en verbeelding de vrije loop liet. Ze fileerde het leven in uitstekende eigen songs als ‘Obligation‘, ging aan de haal met popsongs van Sting of Kate Bush en veranderde de onfortuinlijke personages die vaak voor de lol worden opgevoerd in oude jazz standards in mensen van vlees en bloed van wie je het verdriet kan voelen. Het nieuwe album Oh Snap is het eerste waarvan we niet steil achterover vallen, maar live wordt dit concert sowieso een voltreffer. Zeker omdat Sullivan Fortner er weer bij is, de pianist die haar al jaren begeleid. Hij zwenkt blindelings mee wanneer de zangeres een zijsprong maakt, maar ze doen er voor de lol ook alles aan om elkaar op het verkeerde been te zetten.
Cécile McLorin Salvant speelt zaterdag om 18u40 in de Concert Hall.
2. N∆BOU
Als we haar website mogen geloven, spelen tromboniste Nabou Claerhout en haar band N∆BOU voor de negende keer in Antwerpen. Maar dit wordt de eerste keer in deze bezetting, met een nieuwe gitarist en drummer – bassiste Trui Amerlinck is gebleven. Zelf staat Claerhout echter al voor de derde keer op het podium van Jazz Middelheim, en zoals veel jonge jazzfans werkte ze daarvoor ook enkele jaren als jobstudent op het festival. De nieuwe plaat Indigo klinkt persoonlijker dan ooit, met enkele indringende composities waarvan er twee zijn opgedragen aan een vriend die omkwam in een fietsongeval. Voor Claerhout klinkt haar instrument ‘als een mama‘ – warm, maar ook ‘soms kordaat en hard als het moet‘. Je bent bij deze gewaarschuwd.
N?BOU speelt zaterdag om 14u00 in de Concert Hall.
3. Nduduzo Makhathini
De muziek van pianist Nduduzo Makhathini ademt de Zuid-Afrikaanse traditie, van de feestelijke township jazz tot de meest ingetogen stukken van Abdullah Ibrahim, maar toont tegelijk ook heel veel eigen karakter. Als voormalig leraar muziek en filosofie maakt hij van zijn concerten vaak ook een soort hoorcolleges, die je doen nadenken terwijl je geniet van wat hij uit zijn klavier tovert. Mocht dat klinken alsof hij stiekem een beetje een saaie kwast is: niets is minder waar. Aan het einde van zijn concert in Utrecht vorig jaar lag de hele band in een deuk terwijl Makhathini eindeloos halvegare variaties bleef bedenken van het thema waarmee ze eigenlijk hadden willen afronden.
Nduduzo Makhathini speelt zaterdag om 16u20 in de Concert Hall.
4. Fred Hersch
Een piano met bas en drums erbij, simpeler kan een jazztrio niet zijn. Maar de zeventigjarige New Yorker Fred Hersch maakt er telkens iets bijzonders van. Luister maar eens hoe hij op zijn mooie nieuwe album The Surrounding Green zijn eigen ontroerende composities aanvult met een brede waaier aan muziek van anderen die hij moeiteloos naar zijn vaardige hand zet, van freejazzicoon Ornette Coleman via de Braziliaanse gitarist Egberto Gismonti tot de onsterfelijke musicalhits van George en Ira Gershwin. Als we één nummer van het album zouden mogen kiezen dat we graag op Jazz Middelheim willen horen, kiezen we echter voor ‘First Song‘ van Charlie Haden, ooit de bassist van Hersch’s eerste trio, die op Jazz Middelheim een graag geziene gast was – een deel van zijn concert uit 2011 kwam later zelfs op plaat uit.
Fred Hersch speelt zondag om 18u40 in de Concert Hall.
5. Marcos Valle
De 82-jarige Marcos Valle is één van de sleutelfiguren van de rijke Braziliaanse popgeschiedenis, die genres als samba en bossa nova met Noord-Amerikaanse stijlen vermengde tot wat Música popular brasileira zou gaan heten. Het is daarom best opmerkelijk dat hij op Jazz Middelheim op een zijpodium belandt, maar als buiten de zon schijnt is het misschien ook wel fijner om te kunnen dansen op zijn songs. Zijn beroemdste albums (check Garra en Previsão do Tempo) dateren uit de vroege jaren 70, maar ook zijn recente output blijft zeer beluisterenswaardig. Túnel Acustico uit 2024 klinkt bijna net zo veelzijdig en aanstekelijk als zijn oudere werk.
Marcos Valle speelt zondag om 17u30 op het Birdlandpodium.
6. Immanuel Wilkins
De albums van de 28-jarige saxofonist Immanuel Wilkins zijn doorgaans drukbevolkt met grote namen, van vocalisten als Cécile McLorin Salvant en Ganavya tot muzikanten als Gerald Clayton en Joel Ross. Als jonge bandleider kan hij geen van die vedetten mee op tour nemen, maar wie hem de afgelopen jaren live aan het werk zag met zijn vertrouwde kwartet weet dat hij ook daarmee de sterren van de hemel speelt. Een onlangs verschenen liveplaat (met vier lange composities, waaronder één van Alice Coltrane en één geïnspireerd door Bach’s ‘Wohltemperierte Klavier’), die ze samen opnamen in de Village Vanguard levert daar nu ook on the record bewijs van. Als je zondag naar Jazz Middelheim afzakt, kan je het ook met eigen oren vaststellen.
Immanuel Wilkins speelt zondag om 21u20 in de Concert Hall.
7. Chris Potter Trio
Meestersaxofonist Chris Potter is al enkele jaren muzikaal directeur van het SFJAZZ Collective, verbonden aan het gelijknamige non-profitinstituut in San Francisco. De doorgaans wisselende bezetting was de afgelopen jaren behoorlijk stabiel, en de inspiratie vloeit er rijkelijk. Op het recentste album van het collectief staat anders dan de gewoonte is alleen maar nieuwe muziek, geïnspireerd door beeldende kunst. Deze lente hebben ze weer enkele weken met z’n allen gerepeteerd, maar nu knijpt Potter er even tussenuit met bassist Matt Brewer en drummer Kendrick Scott voor enkele liveshows in Europa. Indommelen zal je maandag zeker niet: deze heren staan scherp.
Het Chris Potter Trio speelt maandag om 15u10 in de Concert Hall.
8. Theon Cross
Als lid van Sons of Kemet maakten Theon Cross en zijn onafscheidelijke tuba hoempapa weer hip, zo hip zelfs dat hij in 2023 een podium kreeg in Blue Note in New York. De opname van dat concert, een album genaamd Affirmations, verscheen vorige zomer en deed wie ze hoorde reikhalzend uitkijken naar een nieuwe passage in ons land. De Amerikaanse saxofonist en drummer die hem toen vergezelden worden dit keer vervangen door twee van Theon’s Londense vrienden. Maar de nobele onbekende gitarist Nikos Ziarkis, die tijdens het concert het hele spectrum van punk naar prog verkende, komt gelukkig wel mee. Doe daar Cross’ voorliefde voor ska en punk bovenop en je hebt jazz die heel het Middelheimpark aan het dansen krijgt.
Theon Cross speelt maandag om 18u30 op het Birdlandpodium.
9. Billy Cobham
Het bekendste wapenfeit van de inmiddels 82-jarige Amerikaans-Panamese drummer Billy Cobham is nog steeds dat hij mocht drummen op A Tribute to Jack Johnson van Miles Davis, en vervolgens samen met gitarist John McLaughlin het Mahavishnu Orchestra oprichtte. Dat speelde een sleutelrol in de vaak verguisde, maar tevens erg geliefde fusie tussen jazz en rock die in de jaren zeventig ontvlamde. Ook zijn eerste album in eigen naam, Spectrum, was een mijlpaal in het genre, en haalde bovendien de top-30 van de Amerikaanse albumhitlijst. Cobham heeft zijn uitdeinende drumstel al die jaren nooit op zolder geparkeerd, maar bracht tot een jaar of tien geleden nog gestaag prima platen uit. Sindsdien was hij een beetje stilgevallen, dus dat we hem op Jazz Middelheim nog eens live aan het werk kunnen zien, is een fijne verrassing.
Billy Cobham speelt maandag om 19u30 in de Concert Hall.
